Een naam voor wie er geen meer heeft
Hoe een QR-label van Plantsoon in Holsbeek een onbekende vrouw na 35 jaar opnieuw een stem geeft.
"Als er straks ook maar één iemand zijn of haar naam terug krijgt, is dit het zo waard geweest."
35 jaar zonder naam
Op 6 augustus 1991 wordt in een regenwaterput bij een chalet aan de Attenhovendreef in Holsbeek het lichaam van een vrouw gevonden. Ze is klein, draagt een bruine gebreide vest en een T-shirt met surfers en palmbomen. Wie ze is, weet niemand. Ook vandaag niet.
Sindsdien ligt ze begraven op het gemeentelijk kerkhof van Holsbeek, onder een klein, verweerd houten kruisje zonder naam. Bijna 35 jaar lang kwam er niemand die haar verhaal kende.
Daar komt nu verandering in. Bij haar graf staat een QR-code. Wie die scant, leest wat er over haar bekend is: waar ze gevonden werd, hoe ze eruitzag, wat ze droeg. Misschien herkent iemand iets. Een vest, een ring, een verdwenen zus, buurvrouw of vriendin. Want voor elke naamloze dode is er ergens iemand die haar mist.
👉 Bekijk de digitale fiche van haar graf
Elk graf vertelt een verhaal
NOMEN betekent "naam" in het Latijn. Het project is een initiatief van Kurt Wertelaers, voormalig onderzoeksjournalist en oprichter van Cold Case Bureau Van Meerbeeck. Zijn doel: anonieme graven in kaart brengen en de mensen die er liggen opnieuw een stem geven, en misschien ook een naam.
Het gaat om meer mensen dan je zou denken. In België liggen zo'n 250 naamloze doden, in Nederland 500 en in heel Europa duizenden. Baby's, tieners, volwassenen en ouderen.
Het idee is eenvoudig. Bij elk naamloos graf komt een QR-code die naar het verhaal van de overledene leidt. Een bezoeker die toevallig voorbijloopt, kan zo een stukje van de puzzel aanreiken.
Gemeente Holsbeek was de eerste in het land die toestemming gaf om zo'n code bij een anoniem graf te plaatsen. Een Belgische primeur, en hopelijk het begin van veel meer.
Van bomen naar verhalen in de publieke ruimte
Plantsoon levert de technologie en de QR-labels voor NOMEN. Dat lijkt misschien een vreemde stap voor een platform dat begon bij bomen en planten. Maar de kern is dezelfde: een label op een plek in de publieke ruimte dat, met één scan, het verhaal erachter vertelt.
"Met Plantsoon begonnen we bij bomen en planten," zegt oprichter Roel Vanaelten. "Steeds vaker vertelt ons platform nu ook het verhaal van andere plekken. Het doel blijft hetzelfde: mensen verbinden met hun omgeving. Dit project toont hoe ver die impact kan reiken."
Holsbeek is de eerste gemeente die meedoet. Hopelijk volgen er nog veel.